ΤΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΛΟΥΜΕ;


Το τελευταίο χρονικό διάστημα, έγινε μία εκτεταμένη συζήτηση για το τι πρέπει να αλλάξει στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο, ποιες μεταρρυθμίσεις  χαρακτηρίζονται αναγκαίες  ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση του Πανεπιστημίου  και  να αποκτήσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα  αντάξιο με τις προσδοκίες όλων των φοιτητών.  Δυστυχώς, ο χώρος της Παιδείας μετατράπηκε σε πεδίο έντονων συγκρούσεων, αντιπαραθέσεων και μικροκομματικών αντιλήψεων. Ο μηδενισμός , η στείρα άρνηση και  η έλλειψη ουσιαστικών αντί-προτάσεων επέτρεψαν στη διατήρηση της «κρίσης στη Παιδεία». Η Παιδεία αποτελεί τη θεμέλιο λίθο, τον κινητήριο μοχλό της κοινωνίας  πάνω στην οποία οικοδομούνται και διαμορφώνονται  οι αρχές και οι αξίες μας, δηλαδή η συνέχιση της «κρίσης στην Παιδεία» συνεπάγεται με κρίση θεσμών και αξίων.
Το δημόσιο Πανεπιστήμιο ταλαιπωρήθηκε από πολύμηνες καταλήψεις. Η απαξίωση του φοιτητικού συνδικαλισμού έδωσε  την ευκαιρία σε άσκηση αντιπολιτευτικού-κομματικού μίσους από ορισμένες μειοψηφίες, όπου δεν ενδιαφέρονταν για την τύχη της Παιδείας. Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι την σπουδαιότητα του φοιτητικού συνδικαλισμού και την αναγκαιότητα συμμετοχής μας ανεξαρτήτως των ιδεολογικών μας τοποθετήσεων.  Φοιτητικός συνδικαλισμός, σημαίνει χώρο έκφρασης, διεκδίκησης, συνδιαμόρφωσης, συμμετοχής σε διάλογο, προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων  και κατάθεση προτάσεων σε θεσμοθετημένα όργανα . Δε μεταφράζεται σε υποταγή σε σκληρές κομματικές γραμμές και οχλαγωγίες. Ο συνδικαλιστής είναι πάνω από όλα φοιτητής. Δρα και κινείται στο χώρο με μοναδικό γνώμονα την προάσπιση των φοιτητικών συμφερόντων. Εμείς, οι φοιτητές μπορούμε να προτείνουμε λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καλυτέρα από οποιοδήποτε άλλον. Η βελτίωση της ποιότητας  του Πανεπιστήμιου είναι χρέος και υποχρέωση μας προς τις επόμενες γενιές.
Οι περισσότεροι επιθυμούν ένα  σύγχρονο πανεπιστήμιο που να είναι  ανοικτό, εξωστρεφές, χωρίς φοβικά σύνδρομα, που το εμπιστεύεται το κράτος, εμπνέει εμπιστοσύνη στον πολίτη, αλλά και μπορεί να βασιστεί σε αυτόν.  Ένα πανεπιστήμιο δυναμικό, πρωτοπόρο και καινοτόμο, απαλλαγμένο από απαρχαιωμένες αντιλήψεις, όπου το καθιστούν απαγκιστρωμένο και αποκομμένο από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Το πανεπιστήμιο οφείλει να αναπτύξει  με την κοινωνία και το κράτος  σχέσεις εμπιστοσύνης. Το Πανεπιστήμιο  πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την κοινωνία (π.χ. τοπική κοινωνία Κέρκυρας) και με την αγορά εργασίας εξυπηρετώντας, αφενός το μορφωτικό του σκοπό και αφετέρου, να προσφέρει μια εξειδίκευση και επαγγελματική κατάρτιση.  Κανείς δεν πρέπει να αντιλαμβάνεται το πανεπιστημιακό χώρο ως μεσαιωνικό κάστρο αποκομμένο, απρόσιτο και αντίθετο σε οποιαδήποτε αλλαγή και ανανέωση. Η στρατηγική της μεταρρύθμισης για την αναβάθμιση χρειάζεται όχι μόνο περισσότερους πόρους, αλλά απαιτεί: ακαδημαϊκή αυτοτέλεια, αξιολόγηση και λογοδοσία.



ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ


Αναθεώρηση του α. 16 του Συντάγματοςα) χρονικό σημείο αναθεώρησης και επέλευσης των αλλαγών
Η αναθεώρηση του Συντάγματος  και κάθε άρθρου του ακολουθεί τη διαδικασία που το ίδιο το Σύνταγμα προβλέπει για την αναθεώρησή του και αυτή είναι η εξής: ψήφιση από την παρούσα Βουλή της προς αναθεώρηση διάταξης με πλειοψηφία 180 εδρών, διάλυση της Βουλής, πραγματοποίηση Εθνικών Εκλογών και κατά την επόμενη πρώτη σύνοδο της Αναθεωρητικής πλέον Βουλής ψήφιση του προς αναθεώρηση άρθου. Ας σημειωθεί ότι η ψήφος της παρούσας Βουλής σε καμία περίπτωση δεν δεσμεύει την Αναθεωρητική Βουλή, η οποία μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά. Το νόημα της παρεμβολής βουλευτικών εκλογών έγκειται ακριβώς στην έκφραση της διαυγούς και κατηγορηματικής στάσης του κοινωνικού συνόλου απέναντι σε όλες τις προτάσεις αναθεώρησης του καταστατικού χάρτη. Μετά την ψήφιση του άρθρου κατά την επόμενη σύνοδο της Αναθεωρητικής Βουλής, για την παροχή σε κοινωνικούς φορείς της δυνατότητας ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, απομένει η κατάρτιση και ψήφιση του σχετικού εκτελεστικού νόμου. Ας σημειωθεί ότι η διάταξη του Συντάγματος παραμένει κενό γράμμα χωρίς την ψήφιση και θέση σε ισχύ σχετικού εκτελεστικού νόμου, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν (βλ. Άρθρο 14 παρ. 9 για το βασικό μέτοχο - όπως νόμος ορίζει/προβλέπει). Η πρώτη, λοιπόν, φάση της αναθεώρησης επισημαίνει την ανάγκη αναθεώρησης της αναθεωρητέας διάταξης, χωρίς να δεσμεύει την επόμενη Βουλή, δηλαδή τη δεύτερη φάση κατά την οποία θα καθοριστεί το αν θα αναθεωρηθεί η διάταξη, καθώς και το περιεχόμενό της. Καθίσταται, επομένως, αντιληπτό με ενάργεια ότι ούτε καταργείται άμεσα το άρθρο 16 του παρόντος Συντάγματος, ούτε δίνεται άμεσα η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, σε πείσμα ορισμένων και σε πείσμα των καιρών… Για περαιτέρω πληροφορίες, Κ. Μαυριά, Συνταγματικό Δίκαιο, εκδ. Σάκκουλα, 2001 ή Φ. Σπυρόπουλου, Εισαγωγή στο Συνταγματικό Δίκαιο, εκδ. Σάκκουλα, 2006.
Β) Η αναγκαιότητα της ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
Η Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. τάσσεται αταλάντευτα υπέρ της παροχής δυνατότητας ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, θεωρώντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει για μια ακόμη φορά να παραμείνει ουραγός των διεθνών εξελίξεων και ανακατατάξεων στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.  Η ελληνική ανώτατη εκπαίδευση νοσεί. Η υγιής συνύπαρξη κρατικών και μη κρατικών πανεπιστημίων θα οδηγήσει στην αναβάθμιση των πρώτων με εφαλτήριο τον υγιή ανταγωνισμό. Η θεσμική αυτή τομή θα δημιουργήσει, ακόμα, εύφορο έδαφος για την καταπολέμηση αφενός της αναγνώρισης στη χώρα μας πτυχίων από ιδρύματα αμφιβόλου ποιότητας (κυρίως ανατολικοευρωπαϊκών χωρών) και αφετέρου του φαινομένου των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών. Ειδικά το τελευταίο αυτό φαινόμενο (εισαχθέν μετά από απόφαση του σημερινού αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης) παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία, ήταν η μέση λύση που δήθεν εξυπηρέτησε τόσα χρόνια τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης. Τα Κ.Ε.Σ. χωρίς κανένα έλεγχο ποιότητας, υπαγόμενα στο Υπουργείο Εμπορίου - νυν Ανάπτυξης, προσέφεραν το παραθυράκι στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, για την ίδρυση ψευδοπανεπιστημίων. Αν και τα ιδρύματα αυτά παρέχουν πτυχία πανεπιστημιακού επιπέδου αμφιβόλου ποιότητας, οι απόφοιτοί τους έχουν κάθε επαγγελματικό δικαίωμα και απορροφούνται από την αγορά εργασίας (εκτός φυσικά από τον δημόσιο τομέα). Η πραγματική εξάλειψη του φαινομένου αυτού επέρχεται μονάχα μέσα από την αναθεώρηση της υφιστάμενης νοσηρής κατάστασης.
Γ) Τα κριτήρια λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων - ο εκτελεστικός νόμος 
Όπως προελέχθη, η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων είναι απόρροια όχι μόνο της αναθεώρησης του α. 16 του Συντάγματος, αλλά και της κατάρτισης και ψήφισης εκτελεστικού του νέου άρθρου του Συντάγματος νόμου. Κατ’ επέκταση προηγείται το ζήτημα της δυνατότητας ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων και έπεται το ζήτημα του θεσμικού πλαισίου, των προϋποθέσεων λειτουργίας τους. Η Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. θέτει ως προαπαιτούμενο τη θέσπιση αυστηρών κριτηρίων λειτουργίας, ώστε ο θεσμός να εξυπηρετεί την προαγωγή της παιδείας και όχι αλλότρια συμφέροντα. Τα ιδρύματα αυτά πρέπει να μην λαμβάνουν κανενός είδους κρατική επιχορήγηση. Επίσης, είναι προφανές ότι οι κρατικές επιχορηγήσεις στα κρατικά πανεπιστήμια δεν νοείται να υπόκεινται σε κανέναν πεεριορισμό υπό το πρίσμα των κοινοτικών οδηγιών περί ανταγωνισμού. Ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας των ιδρυμάτων αυτών διασφαλίζει κάθε θεσμική παρέκκλιση από τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του θεσμού.  Η επιβολή διδάκτρων (που ας επισημανθεί ότι αφορά μόνο τα μη κρατικά πανεπιστήμια που στερούνται κρατικής επιχορήγησης, και όχι τα κρατικά) πρέπει να εξισορροπείται από την παροχή φοιτητικών υποτροφιών και δανείων. Τα όργανα συνδιοίκησης των μη κρατικών πανεπιστημίων πρέπει να σεβαστούν το φοιτητικό κεκτημένο της φοιτητικής εκπροσώπησης και το νομικό καθεστώς που διέπει τα μέλη ΔΕΠ των μη κρατικών να ταυτίζεται με αυτό των κρατικών πανεπιστημίων. Τέλος, είναι αυτονόητο ότι την εποπτεία, διοικητικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα, θα έχει το Υπουργείο Παιδείας. Υπ’ αυτά τα αυστηρά κριτήρια λειτουργίας και θα επιτυχθεί ο σκοπός της ίδρυσής τους και θα καταστεί ιδιαίτερα δυσχερής η δήθεν αναβάθμιση των Κ.Ε.Σ. σε μη κρατικά πανεπιστήμια.
Δ) Η αναβάθμιση των κρατικών πανεπιστημίων
Η συζήτηση για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων αφορά το απώτερο, ως απεδείχθη, μέλλον. Πριν από την θέσπιση της ευχέρειας αυτής πρέπει προφανώς να αναβαθμιστούν τα ήδη λειτουργούντα κρατικά πανεπιστήμια, να αναβαθμιστεί η κρατική ελληνική ανώτατη εκπαίδευση. Η αναβάθμιση αυτή, ευχή και επιθυμία όλης της ελληνικής κοινωνίας, είναι απότοκος της αναθεώρησης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου που τα διέπει, του νόμου πλαισίου για τα ΑΕΙ. Οι καλοθελητές που επιθυμούν την πρότερη αναβάθμιση του κρατικού πανεπιστημίου ας προσέλθουν, επιτέλους, στο διάλογο για το μέλλον του, ας καταθέσουν τις προτάσεις τους, τις διαφωνίες και συμφωνίες τους, και ας παύσουν να οχυρώνονται πίσω από τη βολική και ισοπεδωτική ασφάλεια του εύκολου ΟΧΙ. Οι ιδεοληψίες και προκαταλήψεις, τα μικροκομματικά και αντιπολιτευτικά παιχνίδια που μας κρατούν αγκιστρωμένους στο νοσηρό παρελθόν πρέπει να εκλείψουν.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ-ΠΛΑΙΣΙΟ


Συγγράμματα-βιβλιοκάρτα
Ένα πάγιο αίτημα της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ,η εισαγωγή της βιβλιοκάρτας, γίνεται πραγματικότητα. Η ρύθμιση αυτή δίνει τη δυνατότητα στον ίδιο το φοιτητή να επιλέγει ΔΩΡΕΑΝ από έναν κατάλογο τα συγγράμματα που θεωρεί ότι ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες και τις απαιτήσεις του. Ο θεσμός του ενός συγγράμματος που ισχύει ως σήμερα είναι αναχρονιστικός, αντιεπιστημονικός και έχει ως αποτέλεσμα ουκ ολίγες φορές τη διανομή συγγραμμάτων που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
Ο νέος Νόμος-Πλαίσιο ορίζει ότι κάθε φοιτητής δικαιούται ένα σύγγραμμα ανά μάθημα, όπως άλλωστε και ο ισχύων νόμος.
Επίσης ο νέος νόμος ορίζει ότι το 1/10 του συνόλου των συγγραμμάτων προορίζονται για τις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες.
Άσυλο
Η αρμοδιότητα για την άρση του ασύλου μετατίθεται στο πρυτανικό συμβούλιο το οποίο αποφασίζει με πλειοψηφία. Έτσι λοιπόν οι Πρυτανικές Αρχές που θα εκλέγονται από όλους τους φοιτητές θα αποφασίζουν για την καταπολέμηση έκνομων δραστηριοτήτων στους χώρους των πανεπιστημίων και θα είναι υπεύθυνες μαζί με τη φοιτητική κοινότητα για την προστασία του Ασύλου από την οποιαδήποτε προσπάθεια καπήλευσής του.
Πρυτανικές-Προεδρικές εκλογές
Όλοι οι φοιτητές θα έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές για την ανάδειξη των πανεπιστημιακών αρχών. Η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών θα ενισχύσει τη συνοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας και θα ισχυροποιήσει το πόλο και τη φωνή του φοιτητή στη λήψη αποφάσεων από τα όργανα διοίκησης του πανεπιστημίου του.
Εκτελεστικός διευθυντής οικονομικών και διοικητικών υποθέσεων
Σε κάθε ΑΕΙ συνιστάται μία οργανική θέση εκτελεστικού διευθυντή οικονομικών και διοικητικών υποθέσεων για την καλύτερη εξυπηρέτηση του έργου των οργάνων του και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των διοικητικών και οικονομικών υπηρεσιών.
Προαπαιτούμενα - αλυσίδες μαθημάτων
Όσον αφορά στο θέμα των προαπαιτουμένων και των αλυσίδων μαθημάτων ο νέος νόμος προβλέπει τον καθορισμό τους από τη γενική συνέλευση του κάθε τμήματος ή σχολής. Αυτό είναι μία σαφώς θετική διατύπωση αφού και εμείς ως φοιτητές συνδιαμορφώνουμε τις αποφάσεις της συνέλευσης τμήματος.
Αιώνιοι φοιτητές
Το θέμα των αιώνιων φοιτητών ρυθμίζεται με το νέο νόμο πλαίσιο κατά τρόπο δίκαιο και λογικό. Οι αιώνιοι φοιτητές αν και δεν αποτελούν ουσιαστικό πρόβλημα για το ελληνικό πανεπιστήμιο, είναι ένα θέμα όμως που έπρεπε κάποτε να «νοικοκυρευτεί», καθώς με την ευρωπαϊκή αξιολόγηση τα πανεπιστήμια μας θα είχαν πρόβλημα με αυτό το θέμα. Ταυτόχρονα ο ορισμός του χρόνου στο 2ν και όχι ν+2,όπως ήταν αρχικά, (μετά από εισήγηση της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ) αφήνει πραγματικά περιθώρια ολοκλήρωσης των σπουδών του κάθε φοιτητή.
Τετραετή αναπτυξιακά προγράμματα
Μέσα από τον ορισμό των τετραετών προγραμμάτων των πανεπιστημίων επιτυγχάνεται από τη μία διαφάνεια και σωστότερη διαχείριση των χρημάτων του πανεπιστημίου και από την άλλη εμπεδώνεται ακόμα περισσότερο η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια του. Επιπλέον το ΥΠΕΠΘ δεσμεύεται σε μία σταθερή και μακροπρόθεσμη βάση για τις οικονομικές του υποχρεώσεις απέναντι στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Συγκεκριμένα, όσον αφορά την σχολή μας η κατασκευή του αμφιθεάτρου μας γινόταν εδώ και 7 χρόνια (!!!)  διότι ο παλαιός νόμος δεν προέβλεπε τετραετή αναπτυξιακά προγράμματα. Αντιθέτως, οι νέες αίθουσες, τα καινούργια εργαστήρια και το αναγνωστήριο τα οποία προβλέπονται μέσα στο τετραετές πρόγραμμα ανάπτυξης παρατηρούμε ότι η περάτωσή τους θα ολοκληρωθεί σε μερικούς μήνες.
ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ